Maurice de Hond volgde de technologische ontwikkelingen van de afgelopen decennia op de voet. En doet dat nog steeds. Zijn bovenmatige interesse voor alles wat nieuw is blijkt voor hem elke keer weer reden om het uit te proberen. De Hond: "Alle veranderingen van enige omvang, zowel maatschappelijk als economisch, zijn gebaseerd op technologische ontwikkelingen. De technologie maakt het mogelijk dingen te doen die daarvoor nog niet mogelijk waren. Dat is de hele geschiedenis door bepaald en daar zijn vervolgens allerlei economische en sociale ontwikkelingen van afgeleid. In de komende vijf jaar gaat er meer veranderen dan in de afgelopen tien.
Technische ontwikkelingen gaan steeds sneller en maken steeds meer mogelijk. Dat versterkt elkaar. Als je dat gezegd hebt dan gaat het om de belangrijkste technologische ontwikkeling en dat is de digitale revolutie. Die minstens zo ingrijpend - zo niet ingrijpender - is geweest als de industriële revolutie. Daar zitten we nog middenin. Het begon midden jaren `50 met de uitvinding van de computer, maar daar merkte je in het dagelijkse leven amper wat van. En dan komt in de jaren `80 de pc en de vervolmaking komt dan met de komst van internet in 1995."
Pijlers
Dat deze ontwikkelingen meer invloed hebben op ondernemers dan op
het eerste gezicht lijkt is volgens De Hond duidelijk: "Net zo goed
als voor de andere technologische ontwikkelingen, zoals de
voortdurende industrialisatie, zullen die ontwikkelingen de
gevestigde orde van bedrijven en hoe de samenleving in elkaar zit
veranderen. De pijlers ervan eroderen onder de oppervlakte. Het is
wachten op de aardbeving tot het in elkaar stort. De ontwikkelingen
onder de oppervlakte zie je niet, omdat alles nog steeds 'vrij
goed' gaat. Je camoufleert de zwakke punten. De technologie
verandert zoveel in de wijze waarop bedrijven en hun klanten met
elkaar omgaan en de producten en diensten die je kunt afnemen. Onze
hele economische en sociale structuur is nog zo geënt op het
predigitale tijdperk.
Het nieuwe tijdperk, dat nu in volle omvang bezig is, daar gaan bedrijven slecht mee om. Ze anticiperen niet op wat er zich nu aan het voltrekken is. Ze hobbelen hooguit wat mee op wat de technologie vraagt. Het overgrote deel van de ondernemers beseft nog niet wat dit nieuwe tijdperk inhoudt en betekent. Er is al zoveel mogelijk. Als je al die mogelijkheden bij elkaar brengt dan kun je kijken wat dat voor jouw bedrijf of product kan betekenen. Op z'n Amerikaans gezegd: 'you ain't seen nothing yet'."
Open-minded
"Wat ik vaak merk is dat mensen niet erg open-minded zijn ten
aanzien van nieuwe ontwikkelingen. Ik probeer zelf altijd nieuwe
dingen uit. Om te beseffen wat het is. Niet zozeer omdat ik bij
alles wat ik doe meteen denk 'dat heb ik nodig', maar als er veel
getwittert wordt ga ik ook twitteren. Om te begrijpen wat het
betekent. En om door te denken over wat dat op den duur kan
betekenen. Vaak merk je dat dingen een voorbode zijn van iets
anders. Van een bepaalde trend. Blijkbaar voldoet het aan een
bepaalde behoefte. Maar als je dan mensen die niet twitteren hoort,
dan heb ik het gevoel dat ze niet eens snappen wat er gebeurt.
Zomaar wat roepen. Mensen zien er het nut niet van in, omdat ze
niet weten waar het over gaat. Bij sommige dingen is het niet
automatisch duidelijk wat het voor jou zou moeten betekenen. Als je
er niet naar kijkt, terwijl er wel miljoenen mensen mee bezig zijn,
dan kan het ook zijn dat het iets oproept wat jij niet begrijpt. Je
moet toch weten wat er speelt en wat de behoefte is om dat goed te
kunnen toepassen op je product of dienst?"
Valkuil
"Het is duidelijk een valkuil van ondernemers om niet
verder te kijken, omdat het toch goed gaat. Dat kun je doorbreken
door als goede ondernemer nieuwsgierig te zijn en je te richten op
veranderingen. Jongeren kennen de technologie vaak beter. Bij
oudere mensen merk je dat ze niet doorhebben hoe belangrijk die
technologie is. En daardoor vervolgens in de aanbodzijde zwak zijn.
Hoeveel ik van mijn aankoopbeslissingen en aankopen via internet
doe… dat worden er steeds meer. Mensen aan de leiding van bedrijven
weten vaak niet voldoende van deze zaken om daar een rol in te
kunnen spelen. Hoe kun je dan goed leiding geven aan je bedrijf of
organisatie?
Ik wil altijd weten wat iets betekent en wat dat op lange
termijn allemaal gaat doen. Wat er in de omgeving gaat veranderen,
in de wereld waarin je opereert en in de behoefte van je klanten.
Je ziet in sterkere mate dat het oordeel van klanten steeds meer
gekoppeld wordt aan databases. Voor andere mensen wordt het oordeel
van anderen over jou steeds belangrijker. Als je je dat niet
realiseert… Kijk maar naar DSB. Die zijn ten onder gegaan omdat ze
genegeerd hebben wat het effect is van negatief denken en
communiceren van mensen, direct toegankelijk voor anderen."
Voorsprong
In 1994 startte hij bij de Gouden Gids een projectgroep
2010. De Hond hierover: "Daarin hebben we mensen van alle gelederen
bij elkaar gezet en hebben we gezegd: 'wij gaan nu schetsen hoe de
Gouden Gids er in 2010 uitziet'. We hebben daarin dingen geschetst
die soms wel en soms niet bleken te kloppen, maar het gaat erom je
bedrijf naar de toekomst te verplaatsen. Welke technologieën hebben
mensen tot hun beschikking en hoe past mijn bedrijf daarin? Wat
moeten we misschien veranderen om in die wereld goed te zijn. Wat
is dan de rol van je bedrijf? Die dingen moet je invullen.
En als je dat als ondernemer niet zelf kunt dan is het handig daarvoor mensen in je onderneming, die op de hoogte zijn van de huidige mogelijkheden, te betrekken in een kennisgroep. Gebruik die mensen als verkenner. Ga eens per maand met ze zitten en laat ze maar zien wat ze gevonden hebben. Zoek eens een concurrent op in Amerika, kijk hoe die het doet. Je kunt nu over de hele wereld rondkijken. Je zou wel gek zijn om die informatie niet te benutten. Je hoeft niet eens ergens naartoe.
Je moet niet wachten tot die toekomst voor je deur staat. Je moet nu al inspelen op die veranderende behoefte. Dat wil niet zeggen dat je alles maar moet gaan doorvoeren, maar je kunt wel sneller inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Er valt zoveel op internet te vinden over de verwachtingen voor de toekomst. Begin in ieder geval met rondkijken. Je creëert een visie van een doel en daarmee kun je alle stappen die je neemt onderbouwen. Als je een ondernemer nu vraagt hoe de wereld er over 5 of 10 jaar uitziet voor zijn product zal hij hooguit zeggen '5% groei per jaar'. Meer kunnen ze niet zeggen. Terwijl bijna elke ontwikkeling direct gevolgen heeft. Hetzij voor je product, dienst of voor je relatie met je klant. Vooral de relatie met de klant, daar is heel veel aan veranderd en die zal nog meer veranderen."
Kaboutertje
Voorbeelden over hoe de nieuwe technologie toegepast kan
worden in het dagelijks leven heeft De Hond te over. Hij laat
regelmatig de nieuwste applicaties op zijn i-Phone zien tijdens ons
gesprek en legt er enthousiast bij uit wat er zo geniaal aan is. De
Hond: "Ik zag laatst op internet (http://bit.ly/2D2S0i) een
conceptapparaat dat een goed voorbeeld is voor de toekomst.
Uiteindelijk gaan we naar een situatie toe waarin je altijd en
overal online bent. Tweede is dat alles online komt: elk voorwerp,
apparaat, elk persoon, krijgt een soort identity online. Als je een
detector in een ruimte plaatst weet je elk product dat er staat.
Ten derde ga je losgekoppeld worden van je computer en telefoon. Je
gaat andere apparaten gebruiken om online te komen. Al die dingen
gecombineerd levert het volgende op: een apparaat dat bestaat uit
een camera, projector en mobiele telefoon. En elk oppervlakte wordt
touchscreen. Dat betekent dat je iets projecteert op een wand, wat
vervolgens touchscreen wordt. Dat betekent dat alle informatie die
in de wereld beschikbaar is, inzichtelijk is op het moment dat je
het nodig hebt. Stel eens voor dat je dat apparaat hebt en je gaat
ermee een winkel in. Dan hoef je niet meer thuis op internet te
checken of het product ergens anders goedkoper is. Of wat de exacte
specificaties van het product zijn. Dan heb je als het ware een
kaboutertje op je schouder zitten die je van alles
influistert."
Peilingen
De technologische ontwikkelingen hebben veel invloed gehad
op hoe we dingen meten. Op het gebied van opiniepeilingen is er
veel meer mogelijk. De Hond: "De grenzen liggen in je eigen
fantasie en creativiteit. De respons is veel groter door online
enquêtes te houden. De kosten zijn daarbij veel lager. Het
onderzoek is efficiënter, de resultaten zijn direct inzichtelijk.
Je kunt als het moet in een uur je vragenlijst maken en de
resultaten beschikbaar hebben. Deels worden die vragenlijsten op
verzoek gemaakt, daarnaast koppel ik daar actuele vragen aan, want
de reden waarom mensen bij mij klant zijn, is onder andere die
actuele vragen. In een commercieel onderzoek is dat onderdeel ook
belangrijk om het voor mensen leuk te maken om mee te doen. Omdat
ze daarin geïnteresseerd zijn. En het commerciële op de koop toe
nemen.
Door opinies, en de toegankelijkheid van de uitkomsten via internet, is het veel makkelijker geworden voor mensen om een oordeel te vormen. Vroeger werd alles vanuit de autoriteiten bepaald, zonder dat je zelf over de informatie kon beschikken om een eigen mening te vormen. Mensen zijn daardoor veel mondiger geworden en zijn veel meer vragen gaan stellen. Neem de Mexicaanse griep als voorbeeld. Vroeger zouden veel meer mensen dan nu zonder twijfel gehoor hebben gegeven aan de oproep om ingeënt te worden."
Ondernemerschap
De Hond begon zijn carrière als wetenschapper bij het Sociaal
Geografisch Instituut van de Universiteit van Amsterdam. De Hond
hierover: "Ik had de rest van mijn leven als wetenschapper aan de
universiteit kunnen werken. Ik kwam om half 10 op mijn werk, tussen
de middag zat ik een uur te schaken en om half 5 was ik ontzettend
moe. Wilde ik naar huis. Toen had ik echt het gevoel dat ik hard
gewerkt had. Tot ik op een gegeven moment besefte: 'het gaat niet
om het harde werken, ik verveel me gewoon ontzettend'. En toen ben
ik weggegaan. Na die tijd heb ik pas echt ontdekt wat hard werken
was.
Als ondernemer faal je niet als je risico neemt. Alles wat ik gedaan heb in mijn leven deed ik omdat ik erachter stond. Soms lukt het wel en soms lukt het niet. Als het dan niet lukt moet je nagaan welke factoren daar een rol bij speelden. Dan is het toch een kwestie van 'jammer maar helaas'. Bij alle dingen, zowel de dingen die wel en niet gelukt zijn, was het altijd transparant dat het dingen zijn met risico's. En vervolgens lukken bepaalde dingen wel of niet. Achteraf kun je wel terugredeneren waarom iets is misgegaan, daar probeer ik voor mezelf weer een nieuwe les uit te trekken. Als iets niet lukt is dat geen reden om een jaar lang depressief van te zijn. Motivatie is nooit een probleem geweest."
Tot slot
"Misschien is het belangrijkste voor een ondernemer wel:
'je moet je zo flexibel mogelijk maken'. Je moet gebruik maken van
dingen die jouw flexibiliteit vergroten. Zodat je je zo snel
mogelijk kunt aanpassen aan veranderingen. Ook je technologische
investeringen moeten gericht zijn op het vergroten van je
flexibiliteit. De fout die bedrijven in het verleden maakten was
dat ze applicaties zelf bouwden voor specifieke toepassing. De
flexibiliteit wordt hierdoor nihil. Als je iets nieuws wilt, moet
je alles weer zelf maken. Als je morgen moet veranderen, moet je
ook kunnen veranderen. Je hoeft niet altijd als voorhoede te
investeren in technologie waarvan niet eens zeker is of het er wel
komt, maar het minste wat je als bedrijf moet doen is zorgen dat je
er wel klaar voor bent als het komt."
