Aandelen voor uw mensen
Het kan u niet zijn ontgaan: de krapte op de arbeidsmarkt is een van de grootste bedreigingen voor de economische groei in 2008 en daarna. Dat heeft twee consequenties.
De eerste: goede werknemers zijn moeilijker te vinden. Twee: goede werknemers zijn moeilijker vast te houden. Eén van de mogelijke oplossingen is een participatieplan. Daarbij worden uw mensen aandeelhouder in uw bedrijf. Dat verhoogt de binding met het bedrijf, zeggen de experts, voorkomt dat mensen voor een paar tientjes per maand naar de concurrent verkassen en is een aantrekkelijke optie voor medewerkers die u graag binnen boord wilt halen.
Voordat u de kont tegen de krib gooit: in een participatieplan krijgen uw medewerkers doorgaans wél aandelen, maar geen stemrecht. U hoeft dus niet bang te zijn dat “de kleur van de paperclips” op de agenda van de aandeelhouders vergadering komt. Het gaat vrijwel altijd om certificaten van aandelen. Het bijbehorende stemrecht wordt daarbij ondergebracht bij een administratiekantoor.
Dergelijke regelingen zijn niet nieuw. Maar het laatste jaar is er sprake van een groeiend aantal regelingen. Als belangrijkste motivatie noemen ondernemers het binden en motiveren van hun mensen. Het is dus vooral een regeling om bepaalde mensen binnen boord te houden. Maar met de toenemende krapte op de arbeidsmarkt, is het tegelijkertijd een prettige aanvullende arbeidsvoorwaarde voor nieuwe medewerkers. Het kán net dat laatste zetje zijn.
Het is al gezegd: participatieplannen zijn niet nieuw. Tot voor kort echter, werden ze vooral ingezet door beursgenoteerde bedrijven. Wat wél nieuw is, is dat steeds meer niet-beursgenoteerde bedrijven het middel inzetten. Dat gaat overigens niet van de ene op de andere dag. Er zijn nogal wat fiscale en financiële haken en ogen. Uw accountant is waarschijnlijk de eerste die u hierover kunt raadplegen, maar een belletje naar uw accountmanager bij uw bank kan ook geen kwaad. De kans dat hij bedrijven kent die al zo’n regeling hebben getroffen en van daaruit enige expertise in kan brengen wordt met de dag groter. Inmiddels heeft al zo’n 10% van uw collega ondernemers een participatieplan. Daarmee lopen we in Europa niet voorop. In een aantal Europese landen worden participatieplannen fiscaal en juridisch ondersteund.
Voor de goede orde: het participatieplan is niet alleen bedoeld voor managers. Ook ‘gewone’ medewerkers kunnen er aan deelnemen. Dat maakt implementatie een kunst apart. De truc is (maar dat vermoeden had u al) te zorgen voor draagvlak onder alle geledingen, van hoog tot laag. De OR kan hierin een belangrijke rol spelen.
Of het werkt? Van Lanschot bankiers deed er onlangs onderzoek naar. Voornaamste conclusie: ja, het werkt. Op de vraag of het nut heeft om medewerkers een direct belang in de onderneming te geven, gaf 68% aan dat dat het geval was. De overige 32% wist te melden dat het participatieplan ‘ten dele’ aan de verwachting voldeed.
